Ο ΕΝΑΕΡΙΟΣ ΧΩΡΟΣ ΩΣ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΔΙΟ ΑΠΟΤΡΟΠΗΣ- ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ
Ανέκαθεν, από την εποχή του Θουκυδίδη, τις διακρατικές σχέσεις τις καθόριζε, σε πολύ μεγάλο ποσοστό, η ισχύς και όχι το δίκαιο. Τα τελευταία όμως χρόνια, νομίζω ότι αυτό έχει γίνει ο απόλυτος και ο μόνος κανόνας. Ετσι η επίκληση του διεθνούς δικαίου για την ρύθμιση κρατικών σχέσεων, από μόνη της, μάλλον είναι γράμμα κενό, αν δεν συνοδεύεται από την γεωπολιτική ισχύ που θα δημιουργήσει τα δεδομένα επιβολής του, από αυτόν που το επικαλείται.
Ετσι, θεωρώ, με ότι συμβαίνει στην περιοχή μας, αλλά και παγκόσμια, βρισκόμαστε στην ‘’ανατολή΄’ ή ήδη στο ‘’πρωινό’’ ενός άλλου κόσμου. Ενός κόσμου πολύ δυσκολότερου από αυτόν που γνωρίζαμε μέχρι λίγα χρόνια πρίν. Μέσα σε αυτόν τον κόσμο πρέπει να λειτουργήσουν τα κράτη. Το κράτος μας.
Η ετοιμολογία της λέξης ‘’κράτος’’ σημαίνει δύναμη, ισχύς. Επομένως για την ασφάλεια και την ευημερία των Ελλήνων το ελληνικό κράτος πρέπει να έχει την δύναμη, την αναγκαία γεωπολιτική ισχύ, για να τα εξασφαλίσει. Η γείτονα μας Τουρκία, υπό την ηγεσία Ερντογαν έκανε, νομίζω, σοβαρή πρόοδο σε αρκετούς τομείς ώστε σήμερα να πιστεύει ότι είναι ισχυρή περιφεριακή δύναμη. Δυστυχώς αυτό το πιστεύουν και ισχυροί παγκόσμιοι παίκτες. Ετσι είναι γεγονός ότι έχει πετύχει έναν σοβαρό βαθμό ελευθερίας κινήσεων για εξυπηρέτηση των εθνικών της σχεδιασμών. Και αυτό παρά τις κάποιες δεσμεύσεις που έχει ως μέλλος του ΝΑΤΟ και του δυτικού συστήματος ασφάλειας. Ευτυχώς όμως, λόγω υπέρ εμπιστοσύνης, έχει κάνει και λάθος κινήσεις και υπερβολές, όπως S-400, αντιπαλότητα με Ισραήλ, οικονομικές σχέσεις με Ιράν, που είχαν επιπτώσεις σε σοβαρούς τομείς της ισχύος της, ιδιαίτερα της στρατιωτικής. Αυτή η ανεξαρτησία κινήσεων όμως, που έχει γίνει κοινή πίστη σε όλο το πολιτικό προσωπικό της Τουρκίας, θεωρώ, ότι την κάνει σοβαρότερη απειλή για εμάς και την Κύπρο.
Με όλα αυτά κατά νου, θα προσπαθήσω να προσεγγίσω το αποψινό θέμα. Να μου επιτρέψετε να θυμίσω, χωρίς ίχνος κλαδικού εγωισμού, ότι από το 1974 μέχρι σήμερα, αν επετεύχθει αποτροπή απέναντι στον τουρκικό αναθεωρητισμό, αυτή επιτεύχθει στον αέρα και στη θάλασσα. Προσωπικά θεωρώ ότι στην περίπτωση μας δύο είναι τα βασικά στοιχεία που καθορίζουν τις προτεραιότητες για τον σχεδιασμό της στρατιωτικής μας ισχύος. Αυτά ορίζουν και τα πρώτα πεδία δράσης για ΑΠΟΤΡΟΠΗ ή ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ. Το ένα είναι τα γεωγραφικά δεδομένα της περιοχής μας και το άλλο, τα βασικά χαρακτηριστικά της τουρκικής στρατιωτικής ισχύος και κατ’επέκταση απειλής.
Η Τουρκία απειλεί τον νησιώτικό μας χώρο. Επομένως η θάλασσα και ο εναέριος χώρος είναι τα πρώτα πεδία στα οποία αναγκαστικά θα κριθούν τα πάντα. Σημιώστε ότι η χώρα μας δεν έχει περιθώρια να χάσει ούτε μία βραχονησίδα. Η Τουρκία στον σχεδιασμό της στρατιωτικής της ισχύος έχει δώσει μεγάλη έμφαση στα επιθετικά της στοιχεία από τον αέρα και τη θάλασσα. Ποσοτική και ποιοτική υποδομή στις επιθετικές βαλλιστικές δυνατότητες, όπως και αυτές των Drones όλων των ειδών. Αντίστοιχη μεγάλη έμφαση στις ναυπηγικές της δυνατότητες για σκάφη επιφανείας όλων των ειδών, μέχρι αεροπλανοφόρο και υποβρύχια.
Η Γεωγραφία, λοιπόν και η μορφή της τουρκικής στρατιωτικής ισχύος, επιβάλλουν στις αντίστοιχες ελληνικές δυνάμεις να σχεδιάσουν σωστά τους εξοπλισμούς των, την εκπαίδευση του προσωπικού και φυσικά τον τρόπο δράσης ώστε να επιτυγχάνεται ουσιαστική αποτροπή και να εξασφαλίζεται η νίκη, αν υπάρξει μικρή ή μεγάλη θερμή σύγκρουση.
Τώρα μεταξύ των δύο πεδίων, αέρος και θαλάσσης, αναγκαστικά νομίζω ότι το πρώτο θα δοκιμαστεί πρώτο λόγω των χαρακτηριστικών των δυνάμεων που επιχειρούν μέσω αυτού. Αν δούμε τα βασικά στοιχεία των πρόσφατων συγκρούσεων, Ουκρανίας και Μέσης Ανατολής, θα διαπιστώσουμε ότι οι αεροδιαστημικές δυνάμεις είναι αυτές που έχουν διαμορφώσει τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα. Η Ουκρανία αναγκάστηκε και πέτυχε να παράγει ετησίως ανω των 4 εκατομμυρίων Drones όλων των ειδών. Η Ρωσία, λένε, ότι έχει περάσει τα 10 εκατομμύρια. Η επιθετική άμυνα του Ιράν βασίζεται στους βαλλιστικούς πυραύλους και τα Drones. Στο μέτωπο του Ντονμπάς 3D εκτυπωτές κατασκευάζουν μικρά Drones με μπαταρίες για μικρές αποστάσεις. Πλεονέκτημα έχει αυτός που οι μπαταρίες του έχουν μεγαλύτερη διάρκεια. Επίσης Drones με Robot μεταφέρουν εκρηκτικά πίσω από τις γραμμές. Εμείς, σύμφωνα με δήλωση του ΥΕΘΑ στο τέλος του χρόνου θα έχουμε δυνατότητες για 15000 Drones τον χρόνο. Οι πληροφορίες για το σημερινό τουρκικό απόθεμα Drones, όλων των κατηγοριών, το ανεβάζουν στο 1 εκατομμύριο, ενώ τους βαλλιστικούς πυραύλους στις 500.000.
Με αυτά κατά νου δεν θα κάναμε λάθος αν λέγαμε πως οι νέες τεχνολογίες έχουν ήδη επιβάλλει την αλλαγή της μορφής του πολέμου και γενικά των συγκρούσεων. Εδώ νομίζω, μπαίνει το ερώτημα, πώς επιτυγχάνεις αποτροπή απέναντι σε αυτή τη συγκεκριμένη απειλή; Νομίζω πως υπάρχουν δύο προσεγγίσεις για την μορφή της αποτροπής στην γενική της θεώρηση. Η μία λέει ότι η ειρήνη επιβάλλεται δια της επίτευξης άρνησης ή αποκλεισμού της απειλής λόγω του υψηλού κόστους των αντιποίνων. Η άλλη προσέγγιση λέει πως θα πετύχεις αποτροπή ενός γενικού πολέμου δια πληγμάτων πρόληψης. Δηλαδή την παρεμπόδιση των προετοιμασιών για μία γενική επιθετική ενέργεια. Την κατάληψη ενός νησιού, για παράδειγμα.
Το Ισραήλ, όπως γνωρίζετε, έχει επιλέξει, εδώ και 50 χρόνια, τον δεύτερο τρόπο διότι δεν έχει στρατηγικό βάθος λέει. Προσωπικά πιστεύω ότι υπάρχουν και άλλοι λόγοι και παράγοντες που το οδηγούν σε αυτή την επιλογή. Το βασικό Δόγμα των ΗΠΑ λέει: ‘’Δείχνουμε τι μπορούμε να κάνουμε χωρίς να λέμε ότι αυτό δεν θα το κάνουμε ποτέ’’. Τα διδάγματα από τις συγκρούσεις του παρελθόντος, σχετικά με την αεροπορική ισχύ, μας οδηγούν στο συμπέρασμα πως θα επικρατήσει αυτός που σχεδιάζει με βάση τις εξελίξεις του παρόντος και του μέλλοντος και όχι αυτός στη βάση εμπειριών του παρελθόντος. Αυτός που έχει τη βούληση και την αποφασιστικότητα να διαμορφώνει τις εξελίξεις και όχι να τις ακολουθεί.
Στην ελληνοτουρκική πραγματικότητα, θεωρώ, ότι ο αμυντικός σχεδιασμός μας για αποτροπή και με προοπτική νίκης σε σύγκρουση, πρέπει να κινηθεί ανάμεσα στις δύο θεωρίες που αναφέραμε περί αποτροπής. Τα νησιά μας που απειλούνται είναι δίπλα στην Τουρκία. Το όποιο αμυντικό βάθος έχουμε, νομίζω ότι έχει σχέση μόνο με την δυνατότητα της διασποράς των δυνάμεων και των βάσεων εξόρμησης και καθόλου με αυτό μιάς τακτικής υποχώρησης. Ετσι θεωρώ ότι ο σχεδιασμός μας, σχετικά με την αεροδιαστημική ισχύ μας που πρώτη θα εμπλακεί, πρέπει να πείθει ότι έχει δύο δυνατότητες. Πρώτον την επιχειρησιακή ικανότητα και τον κατάλληλο σχεδιασμό να εξουδετερώσει κάθε βαλλιστική και Drones απειλή πριν από τους στόχους της. Και δεύτερον να κάνει εντελώς προφανή την δυνατότητα, αλλά και την βούληση των αεροδιαστημικών μας δυνάμεων να προσβάλλουν κάθε βάση εκτόξευσης βαλλιστικών, κάθε κέντρο ελέγχου Drones και κάθε παραγωγική μονάδα αυτών, όπου και αν βρίσκονται στην τουρκική ενδοχώρα.
Τα ανωτέρω σημαίνουν ότι ο επιθετικός και ο αμυντικός βραχίονας του αεροδιαστημικού μας όπλου θα είναι εξ ίσου ισχυροί και κατάλληλοι για την αντιμετώπιση της συγκεκριμένης απειλής. Θα έλεγα πως ο σε εξέλιξη σχεδιασμός του ΥΠΕΘΑ είναι σε αυτή την κατεύθυνση. Αν θέλουμε λοιπόν η αεροδιαστημική μας ισχύ να μας εξασφαλίζει αποτροπή, τα επιθετικά της μέσα και όπλα να έχουν ακτίνα δράσης και εμβέλεια προσβολής σε όλα τα σημεία της Τουρκίας. Τυτόχρονα ο αμυντικός βραχίονας με την ‘’Ασπίδα του Αχιλλέα’’ και άλλα συστήματα, θα πιστοποιούν ότι θα εξουδετερώνουν τα κύματα Drones και βαλλιστικών που σίγουρα θα εκτοξευθούν εναντίων μας. Προσωπικά στο ίδιο επίπεδο ανάγκης θα τοποθετούσα την ύπαρξη ενός συστήματος σύγχρονου Η.Π.
Όλες οι σύγχρονες εμπλοκές φανερές και κρυφές, έχουν αποδείξει ότι τίποτα δεν μπορεί να σχεδιαστεί και να εκτελεστεί με επιτυχία, αν το σύστημα άμυνας δεν έχει όλες τις αναγκαίες πληροφορίες για τον αντίπαλο και τις κινήσεις των δυνάμεων του. Τα σύγχρονα επιθετικά όπλα, για παράδειγμα, θέλουν ακριβείς συντεταγμένες και φωτογραφίες των στόχων. Τα συστήματα επικοινωνίας και μεταφοράς δεδομένων να είναι εξασφαλισμένα από ηλεκτρονικές και υβριδικές επιθέσεις .
Κλείνοντας, θα έλεγα, ότι ο εναέριος χώρος και τα οπλικά συστήματα που θα τον χρησιμοποιήσουν, ανεξάρτητα από την πλατφόρμα μεταφοράς των, θα είναι ο χώρος και τα μέσα όπου μπορεί να κριθεί μία θερμή ελληνοτουρκική σύγκρουση. Κατ’επέκταση είναι ο χώρος που με τα κατάλληλα όπλα και μέσα θα έχει δραστικό βάρος στην ΑΠΟΤΡΟΠΗ και την διατήρηση της ειρήνης. Έτσι, αν μου επιτρέπεται, θα πρότεινα το επιχειρησιακό Δόγμα των Ελληνικών Δυνάμεων Αεροδιαστήματος να είναι: ‘’Ισχυρή Μακεδονική Σάρισα και Αδιαπέραστη Ασπίδα του Αχιλλέα.’’
Απτχος (Ι) ε.α. Ευάγγελος Γεωργούσης
Επιτίμος Δκτης Διοίκησης Αεροπορικής Εκπαίδευσης (Δ.Α.Ε.)